Skip to Content

Blog Archives

انواع گودبرداری ساختمان

منظور از پی کنی و گودبرداری انجام عملیات خاکی برای کندن محل پی ساختمان ها و دیوار های حایل ، لوله ها ، پایه پل ها در محوطه ساختمان و نظایر آن با دست یا ماشین آلات مناسب طبق رقوم های خواسته شده در نقشه ها و دستور العمل دستگاه نظارت است. درکلیه مراحل پی کنی و گودبرداری خاک هایی که از چسبندگی مناسبی برخوردار هستند به جهت اقتصادی ، بهتر از از جبهه خاکبرداری ( دیواره پی کنی) به عنوان قالب استفاده گردد.

پی کنی باید طبق نقشه ، مشخصات و دستورالعمل دستگاه نظارت در ابعاد و اندازه خواسته شده انجام شود. پی کنی بیش از ابعاد عمودی و افقی از لحاظ اقتصادی و اجرایی مقرون به صرفه نمی باشد. در صورتی که از جبهه ی خاکبرداری شده برای اجرای کار های بتنی با تمهیدات لازم (استفاده از پلاستیک و …) نتوان استفاده نمود و بستن قالب اجتناب ناپذیر باشد می توان با تایید دستگاه نظارت به میزان مورد نیاز و حداکثر ۷۰ سانتیمتر در پایین ترین نقطه به ابعاد پی کنی اضافه نمود .

در هنگام استفاده از ماشین آلات در عملیات خاکبرداری لازم است تا ۱۵ سانتیمتر رقوم نهایی گودبرداری با دست صورت گیرد تا رقوم و شیب های داده شده در نقشه های اجرایی تنظیم و رگلاژ شود. محل های پی کنی باید از نفوذ آب برف  ، یخ یا پرشدن با هرگونه مصالح و ضایعات محفوظ شوند. به منظور جلوگیر از نفوذ آب بسته به مورد باید از روش های متداول نظیر احداث دیوار آب بند ، پلاستیک ، سپر کوبی ، انحراف مسیر آب زهکشی ، پمپاژ و … استفاده شود.

انواع سازه هاي نگهبان در گودبرداري :

۱ .روش مهار سازي

۲ .روش دوخت به پشت

۳ .دیواره ي دیافراگمی

۴ .مهار متقابل

۵ .اجراي شمع

۶ .سپر کوبی

۷ .اجراي خرپا

۸ .روش پلکانی یا منبري

۹ .روش جزء به جزء

از روش هاي فوق، روش ها ي اجراي شمع، مهار متقابل، سپر کوبی، اجراي خرپا و روش پلکانی متداول می باشد که مختصرا به توضیح آنها پرداخته می شود.

اجراي شمع :

در این روش قبل از گودبرداری محل شمع ها در حریم زمین گود به فواصل ۳ تا ۵ متر مشخص و اقدام به حفر چاه هایی معمولا به قطر ۸۰ الی ۱۰۰ سانتیمتر عمق این چاه ها به اندازه ارتفاع گود برداری بعلاوه ۲۵ تا ۳۵ سانتیمتر ارتفاع گود براي اصول طول گیرداري لازم می باشد. سپس توسط آرماتور هاي طولی و خاموت هاي دور پیچ، چاه کنده شده را مسلح و بتن ریزي می کنیم و اقدام به گودبرداری با رعایت حریم شمع ها می کنیم. از مزیت هاي این روش می توان به سرعت بالاي عملیات اجرایی، پایین بودن هزینه عملیات در پروژه هاي بزرگ و دست و پا گیر نبودن اشاره کرد.

استفاده از این روش تا عمق ۵ متر اقتصادي می باشد و براي گودبرداری هاي با عمق زیاد می توان از مهار مایل اتکا به شمع استفاده کرد. تا اجراي شمع بتنی مقرون به صرفه باشد. همچنین از شمعهاي پیش ساخته می توان به جاي شمع هاي درجا بهره برد. ولی در پروژه هاي شهري بدلیل مشکلات اجرایی، شمع ها باید بصورت درجا اجرا شود.

مهار متقابل :

این روش مشابه مهار شمع است. با این تفاوت که در داخل چاهک ها بجاي بتن و میلگرد، پروفیل هاي فولادي H یا شکل را مطابق با محاسبات و نقشه هاي اجرایی قرار می دهیم.

عمق چاه هاي مانند روش اجراي شمع می باشد، ولی طول پروفیل ها را طوري انتخاب می کنیم که انتهاي فوقانی آن تا حدي بالاتر از تراز فوقانی گود قرار گیرد. سپس قسمت فوقانی پروفیل را به کمک تیر یا خرپاهایی به یکدیگر متصل می کنیم و آنگاه اقدام به گودبرداری می کنیم. اگر عمق گود تا حدي پایین تر رفت، میتوان براي اطمینان بیشتر، در نقاط دیگري از ارتفاع پروفیل قائم نیز سیستم مهار متقابل را اجرا کرد. همچنین در سیستم مهار متقابل، باید در جهت عمود بر سیستم یا همان جهت عمود بر طولی استفاده کرد.

براي اطمینان از پایداري پروفیل ها میتوان قسمت هاي تحتانی پروفیل که در پایین ترین تراز چاه قرار دارد را حداقل تا عمق ۱ متر مسلح و بتن ریزي کرد. این روش در گودبرداری هاي با عرض کم مناسب میباشد و از مزیت ها ي آن می توان سرعت اجراي بالا، هزینه کمتر و جا گیر نبودن را اشاره کرد

روش سپر کوبی:

این روش در مواردي که خاك محل خیلی سست و ریزشی است، و اطراف محل گودبرداری داراي فضاي کافی براي کارکردن دستگاه سپر کوب (چکش) باشد، بهتر است مورد استفاده قرار گیرد. در این روش ابتدا در اطراف گود سپر ها را با احتساب طول گیرداري در زمین می کوبیم و سپس اقدام به گود برداری می کنیم. در خاك هاي سست و در گودبرداری هاي با ارتفاع و عرض زیاد، باید از پشت بند ها و قید هاي فشاري فلزي استفاده شود.

اجراي خرپا:

یکی از روش هاي متداول اجراي سازه هاي نگهبان، اجراي خرپا است که این روش در مناطق شهري کاربرد دارد. جهت اجراي خرپاي سازه نگهبان، دو روش مورد استفاده قرار می گیرد. در روش اول که مطمئن تر ولی اجراي مشکل تري دارد، ابتدا مانند روش اجراي شمع، چاه هاي دستی در محل عضو هاي قائم خرپا حفر می کنیم. این چاه ها مانند روش هاي قبلی است و انتهاي چاه ها را به طول کافی آرماتور بندي کرده و عوض قائم خرپا را در بیرون آن قرار میدهیم و سپس بتن ریزي میکنم.

حد فاصل بین پروفیل قائم و خاك را به نحو مناسبی با مصالح ساختمانی پر میکنیم ( آجر چینی با ملات ماسه سیمان) سپس خاك قسمتها ي وسطی پلان را گودبرداری کرده و حریم همسایه ها را هم با شیب مناسبی خاك برداري می کنیم. سپس فونداسبون عضو مایل خرپا را اجرا کرده و عوض مایل خرپا را از یک طرف به بالاي عضو قائم و از طرف دیگر به صفحه فونداسیون اجرا شده در امتداد شیب خاك متصل می کنیم و خاك برداري قسمت شیبدار را مرحله به مرحله از بالا به پایین انجام میدهیم و به طبع آن عضو هاي افقی و قطري خرپا را وصل میکنیم.

روش پلکانی یا منبري :

در این روش ابتدا وسط پلان را بصورت شیبدار خاك برداري می کنیم سپس محل پلکان ها را با توجه به پلان فونداسیون در فواصل حداکثر ۶ متر و به عرض کافی خاك برداري می کنیم. آن گاه پلکان ها را با استفاده از اجر یا لاشه سنگ و با ملات خاك و گل بصورت پلکان وزنی در مقابل حریم خاك برداري و در محل کنده شده اجرا می کنیم. و در نهایت خاك برداري سایر قسمت ها را به اتمام رسانده و حدالامکان دیوار حائل دائمی را سریعتر اجرا می کنیم و در صورت استفاده از آجر با ملات ماسه سیمان، عیار سیمان مصرفی در حد ۱۰۰ کیلو گرم بر متر مکعب استفاده شود تا مشکلی براي ایجاد پلکان نداشته باشیم.

روش جزء به جزء:

این روش در مواردي که عمق گودبرداری کم و ساختمان همسایه ناپایدار باشد مورد استفاده قرار می گیرد. در این صورت خاك به صورت جزء به جزء با عرض کم، توام با شمع کوبی و آجر چینی یا سنگ کوبی زیر ستون هاي همسایه خاك برداري می شود. استفاده از معماران تجربی و مجریان ذي صلاح در این مورد توصیه می شود و نوع خاك در این روش بسیار مهم می باشد.

ادامه مطلب

گودبرداری چیست؟

گودبرداری در زمین های انجام می شود که باید تمام یا قسمتی از ساختمان پایین تر از سطح طبیعی زمین احداث شود که گاهی ممکن است عمق گودبرداری بنابر جنس زمین به چندین متر برسد .
منظور از عملیات خاکی عبارت است از :
خاک برداری و خاک ریزی و تسطیح زمین و گود برداری  و حفر شیارها وکانالها و مجاری آب و فاضلاب و ……
قبل از اینکه عملیات خاکی شروع شود اقدامات زیر باید انجام شود :
الف)زمین مورد نظر از نظر استحکام و جنس خاک مو رد بررسی قرار گیرد .
ب)مو قعیت تاسیسات زیر زمینی از قبیل کانالهای فاضلاب و قنوات قدیمی و لو له کشی  گاز و آب و …..
پ)کلیه اشیاء  زائد از قبیل تخته سنگ و ضایعات ساختمانی یا بقای درختان و….از زمین مورد نظر خارج
شود .
ت)کلیه کارگرانی که در عملیات خاکی مشغول کار هستند باید تجربه کافی داشته باشند.

گود برداری :

در زمین های با رطوبت طبیعی می توان گود برداری را تا عمق ۱ متر برای ماسه و ۱٫۲۵ متر برای خاک
رس و ۲ متر برای خاک بسیار متراکم انجام داد.
قبل از گود برداری باید به مطالب زیر توجه کرد :
– اگر عمق خاک برداری بیش از ۱۲۰ سانتی متر باشد باید دیوارهای مجاور را مستحکم کرد .
– برای جلو گیری از بروز خطرها نظیر پرتاب سنگ و سقوط آزاد و …باید اطراف محل حفاری را حصار
کشی کرد .
– در گود هایی که عمق آنها بیش از ۱ متر است نباید کارگر در محل کار به تنهایی گمارده شود .
– هنگامی که گود برداری در مجاورت خطوط راهن و بزرگراهها یا مراکزی که تولید ارتعاش می کند
انجام  گیرد با ید تدابیر احتیا طی برای جلوگیری از ریزش به عمل آید.
– مصا لح حاصل از گو دبرداری نباید در پیاده روها انباشته شوند .
– معابر عمومی مجاور گود برداری باید دارای نرده و حفاظ مطمئنی باشند .
– د رحفاری های عمیق باید هنگام روز از پرچم قرمز و شبها به وسیله چراغهای خطر عابرین و رانندگان را متوجه ساخت .

ویژگی های گودبرداری :

گودبرداری یکی از کارهای پیچیده و خطرناک مهندسی به شمار می رود که به منظور حفظ جان انسان های داخل و خارج از گود، ساختمان های مجاور و فراهم آوردن شرایط ایمن و مطمئن جهت انجام کار می بایستی دیواره های آن بوسیله سازه های نگهبان مهاربندی و پایدار سازی شود.

سازه های نگهبان انواع مختلفی دارد که با توجه به نوع خاک، عمق گودبرداری و حساسیت ساختمان های مجاور گود انتخاب و توسط افراد دست اندر کار پروژه های گودبرداری ساختمانی که هریک وظایف و مسئولیت های مشخصی دارند اجرا و توسط اشخاص و سازمان های ذیربط نظارت می شود. اجرای عملیات گودبرداری نیازمند بکارگیری تمهیداتی در حین، قبل و بعد از انجام کار می باشد که بکارگیری آنها می تواند از بروز حوادث گودبرداری جلوگیری کند.

ادامه مطلب

تعریف گودبرداری

گودبرداری در یک تعریف کلی ، در مناطق باز ، یعنی پایین رفتن از سطح زمین و در مناطق مسکونی ، یعنی پایین رفتن از زیر تراز پی خانه های همجوار.
بنا به تعریف مهندسی نیز، به هرگونه حفاری و خاکبرداری در تراز پایین تر از سطح زمین یا تراز پایین تر از زیر پی ساختمان مجاور گودبرداری گفته می شود.

امروزه به دلیل افزایش روز افزون احداث سازه های بلند و نیاز به پارکینگ در طبقات پایین تر از سطح زمین در این ساختمان ها ، تعداد گودبرداری ها به خصوص گود برداری های عمیق و نیمه عمیق رو به افزایش است.

گودبرداری به چند منظور انجام می‌شود، که از دلایل اصلی آن می‌توان به رسیدن عمق و خاک سفت (خاک بکر) اشاره کرد، همچنین گودبرداری در زمین های انجام  می شود که باید تمام یا قسمتی از ساختمان پایین تر از سطح طبیعی زمین احداث شود که گاهی ممکن است عمق گودبرداری بنابر جنس زمین به چندین متر برسد .

قبل از گودبرداری باید به مطالب زیر توجه کرد :

ـ اگر عمق خاک برداری بیش از ۱۲۰ سانتی متر باشد باید دیوارهای مجاور را مستحکم کرد.
ـ برای جلو گیری از بروز خطرها نظیر پرتاب سنگ و سقوط آزاد و … باید اطراف محل اطراف محل حفاری را حصار کشی کرد.
ـ در گود هایی که عمق آنها بیش از ۱ متر است نباید کارگر در محل کار به تنهایی گمارده شود .
ـ هنگامی که گود برداری در مجاورت خطوط راه آهن و بزرگراهها یا مراکزی که تولید ارتعاش می کنند انجام گیرد، باید تدابیر احتیاطی برای جلوگیری از ریزش به عمل آید.
ـ مصا لح حاصل از گو دبرداری نباید در پیاده روها انباشته شوند .
ـ معابر عمومی مجاور گودبرداری باید دارای نرده و حفاظ مطمئنی باشند .
ـ درحفاری های عمیق باید هنگام روز از پرچم قرمز و شب ها به وسیله چراغ های خطر عابرین و رانندگان را متوجه ساخت.

ادامه مطلب

گودبرداری به روش نیلینگ

گاهی عمق گودبرداری ، بنابر جنس زمین ، به چند متر می رسد.

گود برداری در زمین هایی انجام می شود که باید تمام یا قسمتی از ساختمان پائین تر از سطح طبیعی زمین احداث شود.

گاهی عمق گود برداری ، بنابر جنس زمین ، به چند متر می رسد.

گودبرداری معمولا باوسایلی مثل بیل مکانیکی یا لودر صورت میگیرد و در صورت محدودیت زمین یا در دسترس نبودن ماشین آلات این کار با وسائل دستی مانند بیل و کلنگ و فرغون انجام می شود.

گود برداری در زمین های محدود با گودبرداری در زمین های نامحدود متفاوت است.

گودبرداری در زمین های نامحدود

 منظور از زمین نامحدود، زمین نسبتاً وسیعی است که اطراف آن هیچ گونه ساختمانی نباشد.

برای گودبرداری اینگونه زمین ها، از ماشین آلاتی مانند بیل مکانیکی،لودر و….. استفاده می شود و خاک با شیب مناسب برداشت و با کامیون به خارج محوطه حمل می گردد. چنانچه نیاز به گودبرداری در عمق نسبتاً زیاد باشد، این کار در لایه های مختلف و به تدریج انجام می گیرد تا کف گود به عمق پیش بینی شده برسد.

گودبرداری در زمین های محدود

 منظور از زمین محدود، زمین نسبتاً کوچکی است که اطراف آن ساختمان هایی وجود داشته باشد. گودهایی که در مجاورت بناهای موجود ایجاد می شوند، نباید به هیچ عنوان به پایداری این بناها چه در مرحله ی موقت اجرا و چه در مرحله ی نهایی، آسیب وارد کنند.

در این موارد برای جلوگیری از ریزش دیواره های گود و ایجاد پایداری لازم در آنها قبل از اقدام به عملیات ساختمانی می توان از «سازه نگهبان موقت» استفاده کرد. همچنین به منظور حفاظت ساختمان های اطراف از ریزش های احتمالی و اطمینان بیشتر از عدم ریزش دیواره های گود، بهتر است گودبرداری با فاصله مناسب از ساختمان مجاور انجام شود.

در بسیاری از پروژه های ساختمانی لازم است که زمین به صورتی خاکبرداری شود که جداره های آن قائم یا نزدیک به قائم باشند. این کار ممکن است به منظور احداث زیرزمین،کانال،منبع آب و… صورت گیرد. فشار جانبی وارد بر این جداره ها ناشی از رانش خاک بر اثر وزن خود آن، و نیز سربارهای احتمالی روی خاک کنار گود می باشد.

ادامه مطلب

گودبرداری وسازه های نگهبان

گودبرداری به روش خرپای فلزی

این روش بعنوان یکی از مناسب‌ترین و متداول‌ترین روش‌های اجرای سازه نگهبان در مناطق شهری کشور محسوب می‌گردد. اجرای این سیستم در عین سادگی و عدم نیاز به تجهیزات خاص، قابلیت انعطاف‌پذیری زیادی از نظر اجرا در شرایط مختلف را داراست. مراحل اجرا در این روش در زیر بصورت کامل تشریح شده است:

۱- نخست قبل از خاکبرداری در محل عضوهای قائم خرپا، که در مجاورت دیواره‌ی گود قرار دارد، چاه‌هایی حفر می‌شود (فواصل خرپاها نسبت معکوس با میزان خطر پذیری ملک مجاور دارد). عمق این چاه‌ها برابر عمق خاکبرداری + ثلث طول عضو قائم (جهت اجرای شمع تحتانی عضو قائم).

۲- درون شمع را آرماتوربندی کرده و عضو قائم را به طول پوشش حداقل دو طبقه از ملک مجاور در داخل شمع قرار می‌دهیم و سپس شمع را بتن‌ریزی می‌کنیم.

گودبرداری - گود برداری

۳- پس از سخت شدن بتن، انتهای تحتانی عضو قائم بصورت گیردار خواهد بود. سپس پشت عضو قائم را بصورت ترانشه با شیب مجاز خاکبرداری نموده تا بتوان فونداسیون پای عضو مورب را اجرا نمود.

۴- پس از آن عضو مورب را از یک جهت به عضو قائم و از جهت دیگر به ورق روی فونداسیون متصل نموده.

۵- عملیات‌های یاد شده برای کلیه خرپاهای سازه نگهبان در امتداد دیواره به صورت همزمان اجرا می‌شود.

۶- خاک محصور بین المانهای هر خرپا بصورت مرحله‌ای جمع‌آوری می‌شود و در هر مرحله المانهای داخلی خرپا به تدریج نصب می‌شود تا آنجا که خرپا تکمیل گردد.

۷- سپر خاکی به آرامی دهانه به دهانه جمع‌آوری شده و هر سه دهانه در میان مهاربندی بین اعضای مورب و قائم خرپاها اجرا می‌شود.

در ساختمانهایی که وضعیت همجواریهایش بگونه‌ای است که نیاز به پایداری سازی دیواره گود دارد یا بسته به شرایط خطر ریزش گود بالاست، حتما در نقشه‌های اجرایی ساختمان باید حداقل یک شیت بصورت کامل توصیف‌گر نحوه اجرای سازه نگهبان وجود داشته باشد.

 

ادامه مطلب

گودبرداری

گودبرداری و محاسبات آن

برای اینکه کار اجرای یک ساختمان شروع بشه اولین مرحله اجرای گودبرداری امروز میخوام برای شما دانشجویان عزیز که در آینده از مهندسین ناظر یا پیمانکار خواهید شد نحوه محاسبه عمق گودبرداری لازم رو توضیح بدم.
اول باید روی نقشه نگاه کنید و عمق (ضخامت) شالوده رو یادداشت کنید بعد ببینید روی نقشه(معمولا در قسمت ستونها) اختلاف ارتفاع بین روی صفحه ستون و تراز طبقه همکف چقدره (به این اختلاف ” ارتفاع کف سازی” گفته میشه که معمولا حدود ۳۰ الی ۴۰ سانتیمتره ..یکی از کاربردهای کف سازی برای انتقال لوله فاضلاب اصلی با شیب از این ناحیه است.
خوب حالا عمق گودبرداری لازم رو به این طریق بدست بیارین
عمق گودبرداری لازم = ضخامت شالوده +۱۰ سانتیمتر (بتن مگر) +ضخامت کف سازی
اگر ساختمان دارای زیرزمین باشد باید عمق زیرزمین هم اضافه شود.

اما همین کافی نیست شما باید به عنوان ناظر در روز گودبرداری حضور داشته باشین و بعد از کندن این عمق لازم توسط لودر یا بیل مکانیکی زمین رو در اون عمق تست کنید ..به این ترتیب که به یک کارگر بگویید با بیل و با فشار پا سعی کند زمین کف گود را بکند اگر کارگر نتوانست این کار را انجام دهد یعنی زمین مناسب است اما اگر زمین با این روش کنده شد (یعنی مقاومت زمین کافی نیست و پا بیلی است) باید عمق گودبرداری را افزایش دهید تا به زمین با مقاومت کافی برسید و این اضافه گودبرداری را با سنگ چینی (سنگ لاشه+ملات ماسه سیمان) پر کنید

مراحل گودبرداری

بعد از پیاده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گود برداری مینمایند . گود برداری برای آن قسمت از ساختمان انجام میشود که در طبقات پایین تر از کف طبیعی زمین ساخته می شوند همانند موتور خانه ها , انبارها , پارکینگ ها و … .در موقع گود برداری چنانچه محل گود برداری بزرگ نباشد از وسایل معمولی مانند بیل و کلنگ و چرخ دستی استفاده میشود .

برای این کار تا عمق معینی که پرتاب خاک با بیل به بیرون امکان پذیر است ( معمولا تا عمق ۲ متری ) عمل گود برداری را انجام میدهند و برای ادامه کار پله ای ایجاد نموده و سپس خاک حاصله را از عمق پایین تر از پله را روی پله ایجاد شده ریخته و سپس از روی پله دوباره به خارج منتقل میکنند .برای گود برداری های بزرگتر استفاده از بیل و کلنگ مقرون به صرفه نبوده و بهتر است از وسایل مکانیکی نظیر لودر استفاده شود .

در اینگونه موارد برای خارج کردن خاک از محل گود برداری و حمل آن به خارج از کارگاه از سطح شیبدار استفاده می کنند . به این صورت که در ضمن گود برداری سطح شیب داری در کنار گود برای عبور کامیون و غیره ایجاد می شود که بعد از اتمام کار این قسمت توسط کارگر برداشته میشود .

عمق گود برداری

 ظاهرا حداکثر عمق مورد نیاز برای گود برداری تا روی پی می باشد بعلاوه چند سانتیمتر بیشتر برای فرش کف و عبور لوله ها ( در حدود ۲۰ سانتیمتر که ۶ سانتیمتر برای فرش کف و ۱۴ سانتیمتر برای عبور لوله ها می باشد ) . در این صورت لازم است محل پی های نقطه ای یا پی های نواری و شناژ ها را با دست خاک برداری نمود . ولی بهتر است که گود برداری را تا زیر سطح پی ها ادامه بدهیم زیرا در این صورت برای قالب بندی پی ها آزادی عمل بیشتری داریم .

در نتیجه پی های ما تمیزتر و درست تر خواهد بود و همچنین می توانیم خاک حاصل از چاه کنی و همچنین نخاله های ساختمانی را در فضای ایجاد شده بین پی ها بریزیم که این مطلب از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه می باشد زیرا که معمولا در موقع گود برداری مار با ماشین صورت میگیرد که برای خارج نمودن نخاله ها و خاک حاصل از چاه فاضل آب از محیط کارگاه لازم است که از وسایل دستی استفاده نماییم که این امر مستلزم هزینه بیشتری نسبت به کار با ماشین میباشد .

البته در مورد پی های نواری این کار عملی نیست . زیرا معمولا پی سازی در پی های نواری با شفته آهک میباشد که بدو.ن قالب بندی بوده و شفته در محل پی های حفره شده ریخته میشود در این صورت ناچار هستیم در ساختمان های که با پی نواری ساخته میشود اگر به گود برداری نیاز داشتیم گود برداری را تا روی پی ادامه دهیم

ادامه مطلب

انواع روش های گودبرداری

گودبرداری جهت جلوگیری از وقوع یکسری از هم گسیختگی در دیواره گود و همچنین کنترل تغییر شکل هایی که دراطراف گود برداری صورت می گیرد با در نظر گرفتن یکسری تدابیر باید مورد محافظت قرار بگیرد.

در گودبرداری باید از شیب خاک مطمئن بود و به دنبال روشی صحیح و ارزان جهت محافظت از گود ایجاد شده، بود و در صورت عدم وجود چنین امکانی یعنی محیط به گونه ای باشد که محدود و بسته باشد باید براساس گودبرداری از لحاظ ابعاد و نوع و حتی کنرتل وضعیت آب زیرزمینی، سازه نگهبان مناسب را انتخاب نمود و آنها را اجرا کرد.

گودبرداری  از نظر ابعاد وعمق

الف ‍- گود های باز : گود هایی هستند که در آنها عرض گود از عمق آن بیشتر است.
ب – گود ترانشه ای : طبق تعریف یک ترانشه گودی است که در آن عمق گود از عرض آن در کف بیشتر است.

گود برداری از نظر پایداری دیواره

در این نوع خاک ها می توان از روش های تحلیلی رانکین، کولمب، تعادل در حد بالا، تعادل در حد پایین، کمان دایره، ترزاقی و. .. استفاده کرد. از نظر پایداری دیواره گودها را می توان به دو دسته تقسیم کرد :
الف – گود های مهار بندی نشده
ب – گود های مهار شده
در این نوع خاک ها می توان از روش های تحلیلی رانکین، کولمب، تعادل در حد بالا، تعادل در حد پایین، کمان دایره، ترزاقی و. .. استفاده کرد. از نظر پایداری دیواره گودها را می توان به دو دسته تقسیم کرد :

الف – گود های مهار بندی نشده
ب – گود های مهار شده

اجرای سازه نگهبان گود در دو مرحله مختلف انجام می گیرد. در مرحله اول پیش از آغاز هر گونه عملیات گودبرداری دیوار نگهبان اجرا می شود و سپس در مرحله دوم با شروع خاکبرداری و پیشرفت آن، در ترازهای از قبل تعیین شده مهار های لازم نصب می شوند. ‌

۱) گودبرداری های مهار نشده

۱-۱) گود برداری با دیواره قائم:

گودبرداری با دیواره قائم فقط در عمق های کم و برای خاک های چسبنده امکان پذیر است.

۱-۲) گودبرداری با دیواره مایل:

معمولاً در گودبرداری های با عمق کم تا متوسط، می توان جبهه گود را بصورت مهارنشده و شیب دار (درصورت امکان) اجراکرد. دریک گود مهارنشده، پارامترهای عمق، شیب دیواره و همچنین وضعیت آب زیرزمینی از عوامل کنترل کننده پایداری کلی سیستم خاک و تغییر شکل های ایجاد شده در آن می باشند. بسته به نوع خاکی که در آن عملیات خاکبرداری اجرا می شود، میزان تأثیر و نقش این سه عامل کنترلی نیز تغییر می کند.

در عمل برای انتخاب شیب مطمئن خاک برداری می توان از ضوابط مطرح شده در آیین نامه های گودبرداری نظیر آیین نامه Office security & Health Administration ( اداره امنیت و سلامتی در آمریکا )، آیین نامه استرالیا و سایر آیین نامه های معتبر گودبرداری در دنیا استفاده کرد.

۲)گودبرداری های مهار شده

در طول انجام یک عملیات گودبرداری، جلوگیری از ریزش و تغییرشکل های جانبی جبهه گود از اهمیت بسیاری برخوردار است. در مواقعی که به دلیل محدودیت های محل، نظیر بسته بودن فضای اطراف منطقه گودبرداری، نمی توان دیواره گود را به صورت شیبدار خاک برداری کرد، تنها راه حل اصولی برای اجرای مطمئن گود استفاده از یک سازه نگهبان می باشد.یک سازه نگهبان گود معمولاً در دو مرحله مختلف، یکی پیش از آغاز عملیات خاکبرداری ( بخش اصلی )، و دیگری در حین گود برداری ( بخش مکمل ) اجرا می شود. به عبارتی با پیشروی عملیات گود برداری به تدریج فشار ناشی از خاک بر روی سازه اصلی ( دیوارنگهبان ) افزایش می یابد و لازم است سازههای مکمل که همان مهارها می باشند نصب شوند.

۲-۱) گودبرداری های مهاربندی شده و انواع سازه های نگهبان

۲-۱-۱- دیوارهای ساخته شده ازپایه های نگهبان وتخته بندی (دیواربرلینی)

سیستم پایه های نگهبان وتخته بندی یک روش مناسب برای محافظت از دیواره گود برداری می‌باشد. روش اجرای دیوار در این سیستم به این صورت است که قبل ازشروع گود برداری مقاطع نیمرخ های فولادی در فواصل ۲ تا ۳ متری به داخل خاک کوبیده شده وسپس در طی عملیات خاکبرداری برای کنترل حرکات جانبی دیوار و ممانعت از ریزش خاک به داخل گود، الوارهای چوبی به صورت افقی دربین این پایه هاقرارداده می شود.

۲-۱-۲- دیوارهای سپری

سپرها اجزاء نازک و انعطاف پذیری هستند که همچون شمع در زمین کوبیده می شوند و از کنار هم قرارگرفتن آنها یک دیوار نازک وانعطاف پذیربوجود می آید.معمولاًدیوارهای سپری از جنس چوب یا فولاد انتخاب می شوند ولی در مواقعی که در محیط های ساحلی استفاده می شوند برای غلبه بر مشکل فرسایش و پوسیدگی ازسپرهای بتنی پیش ساخته، فولادهای مخصوص و یا حتی الوارهای چوبی کرئوزوت زده شده نیز می توان استفاده کرد.

۲-۱-۳ – دیوارهای بتنی

این روش از دهه ۱۹۲۰ شکل گرفت و بسته به شرایط پروژه های مختلف تغییراتی در نحوه اجرا و اجزای سازه ای آن پدید آمد.این دیوارها که به جدار زمینی هم معروفند سه نقش اساسی ایفا می کنند.

۱ ) ناتراوا کردن زمین

۲ ) سازه نگهبان برای گود

۳ ) باربری قائم

بعلت کم بودن ضخامت دیوار در مقایسه با ارتفاع دیوارهای جدا کننده این دیوارها هم جزء المان های انعطاف پذیر به شمار می آیند. هر چند کاربرد سپر ها و دیوارهای جدا کننده بهم نزدیک می باشد ولی از حدود ۵۰ سال پیش مزایای بیشتر دیوار جدا کننده باعث شده است که از سپرها کمتر استفاده گردد.

ویژگی های دیوار بتنی

ویژگی عمده سیستم دیوار بتنی آن است که می تواند به عنوان یک حصار آب بند مورد استفاده قرار گیرد. برخلاف دیوار سپری که در اجرای آن، کوبیدن سپر باعث ایجاد دست خوردگی شدید در خاک می شود و یا دردیوار برلینی که مسئله ریزش دیواره همواره درآن مطرح می‌باشد، روش اجرای دیوار بتنی طوری است که با حداقل دست خوردگی و ریزش خاک همراه می باشد.

۲-۱-۴ – دیوارهای ساخته شده از مجموعه شمع های در جا

در اجرای این سیستم در پیرامون زمینی که قرار است گود برداری شود شمع های بتنی درجا، در فواصل معین از هم اجرا می شوند و سپس عملیات گود برداری و حفاری انجام می شود. در حقیقت شمع های اجرا شده فشار جانبی خاک را همانند یک تیر کنسول تحمل می کنند. طول گیرداری لازم برای شمع ها در حدود ۳/۰ ارتفاع گود می باشد.

یکی از مزیت های سیستم فوق، بالا بودن سرعت عملیات اجرایی در آن است. طبیعی است که با افزایش ارتفاع گود، فواصل بین شمع ها کمتر شده و قطر مورد نیاز آنها بیشتر می گردد. با توجه به مطالعات صورت گرفته پیشنهاد شده است که از این روش برای گود برداری های با عمق حداکثر ۵ متر استفاده شود.سختی دیوار نگهبان در مقدار تغییر شکل های و توزیع فشار پشت دیوار تأثیر فراوانی دارد.

۲-۱-۵ – جدار زمین با روش بالا به پایین

این روش حدود ۲۰ سال است بطور موفقیت آمیزی در پروژه های مهم و بزرگ در سرتا سر دنیا اجراشده است. مراحل اجرا بدین شکل است که ابتدا مشابه دیوارهای جدا کننده، دیوار بتنی با ضخامت کم ( نسبت به ارتفاع گود ) ساخته می شود، سپس در محل ستونها چاههایی حفر می شود و پی ستونها بصورت شمع اجرا می گردد. ستونهای اصلی ساختمان در آن کار گذاشته می شود و سپس تا زیر سقف زیر زمین اول گود برداری شده و تیر ریزی و دال کف آن بطور کامل اجرا می‌شود. در مرحله بعدی تا زیرسقف زیرزمین دوم نیز اجرا می گردد وبه همین ترتیب در ضمن اینکه خاکبرداری صورت می گیرد طبقات زیر زمین نیز ساخته می شود و حتی همزمان طبقات بالای سطح زمین را نیز می توان اجرا کرد.

ادامه مطلب

اصول گودبرداری و نیلینگ

گودبرداري يكي از فعاليتهای عمرانی است كه به منظورهای مختلف مثل تخريب و گودبرداري يك ساختمان فرسوده براي ساخت مجدد، رسيدن به تراز بكر، حفاظت فوندانسيون ها در برابر يخبندان، احداث كانالها، مخازن زير زميني و احداث پاركينگ انجام ميشود. گودبرداری به هر گونه حفاری و خاكبرداری در تراز پايين تر از سطح طبيعی زمين يا در تراز پايين تر از زير پي ساختمان مجاور اطلاق مي شود. در این مقاله هب اصول گودبرداری و نیلینگ می پردازیم.

  • در عملیات گودبرداری و خاکبرداری از آنجایی که احتمال ریزش دیواره ها و ساختمان های مجاور وجود دارد برای پایدارساز نمودن آنها نیاز به اجرای عملیات نیلینگ می باشد که با نصب شمع، سپر و مهارهای مناسب و همین طور با رعایت فواصل مناسب به پایدارساز نمودن و اجرای عملیات ایمنی می پردازند.
  • اصولا در حاکبرداری هایی که عمق آنها بیش از ۱۲۰ بوده احتمال اینکه دیواره ها دچار ریزش شوند بسیار زیاد بوده و مهندسین اقدام به اجرای عملیات حفاظت از دیوار می کنند. که از طریق نصب شمع، سپر و یکسری عملیات دیگر این کار را انجام می دهند و البته در این مورد باید شیب دیوار را هم مد نظر قرار دهند.
  • اصولا عملیات گودبرداری و پایدارسازی نیلینگ در صورتی که در مجاورت بزرگراه ها و یا خطوط راه آهن صورت گیرد باید از لغزش دیوار ها اقدامات لازم انجام گیرد.
  • در یکسری شرابط خاص در عملیات نیلینگ باید نسبت به تقویت کردن مهار ها  اافدام نمود که می توان به شرایط زیر اشاره نمود :
    • پس از بارندگی های شدید
    • پس از وقوع طوفان های شدید، سیل و زلزله
    • پس از یخ بندی های شدید
    • پس از هرگونه عملیات انفجاری
    • پس از ریزش های ناگهانی
    • پس از وارد آمدن صدمات اساسی به مهارها
    • پس از هرگونه وقفه ها در فعالیت های سازمانی
  • از آنجایی که در طی انجام عملیات گود برداری و نیلینگ احتمال پرتاب سنگ، سقوط افراد،حیوانات و سری مسائل دیگر ممکن است بوجود آید باید برای عملیات حصارکشی اقدام کنند و همچنین محل مورد نظر را با علائم هشدار دهنده که در طول شبانه روز قابل دید باشد مجهز کرد.

 

ادامه مطلب

YOUR SHOPPING BAG

نیلینگ